Borsa Terimleri Sözlüğü
Borsa ve Yatırım Terimleri Sözlüğü
Sermaye piyasalarında sıkça kullanılan temel terimlerin açıklamaları aşağıda yer almaktadır.
- Hisse Senedi (Pay)
- Bir anonim şirketin sermayesinin belirli bir bölümünü temsil eden, sahibine ortaklık hakkı veren kıymetli evraktır.
- Endeks
- Belirli bir grup hisse senedinin fiyat hareketlerini bir arada ölçen göstergedir. BIST 100, Borsa İstanbul'da işlem gören en büyük 100 şirketi kapsar.
- Halka Arz
- Bir şirketin paylarının ilk kez halka satılarak borsada işlem görmeye başlaması sürecidir.
- Temettü (Kâr Payı)
- Şirketin dönem kârından ortaklarına dağıttığı paydır.
- Lot
- Borsada işlem gören payların alım satımında kullanılan standart işlem birimidir. 1 lot 1 adet paya karşılık gelir.
- Volatilite (Oynaklık)
- Bir finansal varlığın fiyatındaki dalgalanmanın büyüklüğünü ifade eder; yüksek volatilite yüksek risk anlamına gelir.
- VİOP (Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası)
- Dayanak varlıkların gelecekteki bir tarihte, önceden belirlenen fiyattan alınıp satılmasına imkân veren türev ürünlerin işlem gördüğü piyasadır.
- Takas
- Borsada gerçekleşen alım satım işlemlerinin, alıcı ve satıcı arasında para ve menkul kıymet transferiyle sonuçlandırılması sürecidir (T+2).
- Emir Türleri
- Limit emir (belirli fiyattan), piyasa emri (en iyi fiyattan) ve kapanış fiyatından emir gibi alım satım talimatı türleridir.
- Nominal Değer
- Bir payın üzerinde yazılı olan itibari değeridir; genellikle 1 TL'dir.
- Piyasa Değeri
- Bir şirketin dolaşımdaki pay sayısı ile güncel pay fiyatının çarpımıdır.
- F/K Oranı (Fiyat/Kazanç)
- Pay fiyatının hisse başına kâra bölünmesiyle bulunan, değerleme amaçlı kullanılan orandır.
- Bedelli Sermaye Artırımı
- Şirketin, ortaklarından ek kaynak alarak sermayesini artırmasıdır.
- Bedelsiz Sermaye Artırımı
- Şirketin iç kaynaklarını sermayeye ekleyerek ortaklarına ücretsiz pay dağıtmasıdır.
- Tavan / Taban Fiyat
- Bir payın gün içinde ulaşabileceği en yüksek ve en düşük fiyat sınırlarıdır (±%10).
- Boğa / Ayı Piyasası
- Fiyatların yükseldiği iyimser döneme boğa, düştüğü kötümser döneme ayı piyasası denir.
- Portföy
- Bir yatırımcının sahip olduğu tüm finansal varlıkların bütünüdür.
- Likidite
- Bir varlığın kısa sürede ve değer kaybı olmadan nakde çevrilebilme kolaylığıdır.
- Kaldıraç
- Az sermaye ile daha büyük pozisyon alınmasını sağlayan, hem kazanç hem kayıp potansiyelini artıran mekanizmadır.
- Halka Açıklık Oranı
- Bir şirketin borsada serbestçe işlem gören paylarının toplam paylara oranıdır.
Bu sözlük genel bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım tavsiyesi niteliği taşımaz.
